top of page
Search

1. Sifun’ utywala!

  • Mpumelelo Matwa
  • Aug 29, 2024
  • 2 min read

Lumkani!! lumkani!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Ikhovithi!! Ikhovithi!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Waphel’ umntu!! Baf’ abantu!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Gquman’ iimpumlo kwanemilomo!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Hlamban’ izandla niqelelane!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Rhoxan’ emingcwabeni nasemigidini!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Buyan’ekonwabeni nasezintlanganisweni!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Ayanyuka amanani! Saf’ isizwe!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Valan’ iilwandle chithan’ iintente!!

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Emka amaqhawe kwafuduka ooNantsi.

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Kwabhubha abazali kwasala iinkedama.

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Umhlaba emhlabeni, eluthuthwini.

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Mabaphumle ngoxolo.

Sifun’ utywala!! Sifun’ utywala!!


Siyanicenga bantu!!

Thula!!Sifun’ utywala!! Sifun’utywala!!


Sisakhangela iVakhsini!

Sukaa! Sifun’ utywala! Sifun’ utywala!


Uthethil’ umongameli!

Mnxim! Sifun’ utywala! Sifun’ utywala!


Ndincamile.

Sifun’ utywala.


2. Wandigqebh’ iduma


Ndaphum’ inkenkebula yeduma,

Ndigqejwa ngegqudu nguGqibuluntu.

Wandigqagqanisel’ endiqengqa engaqheliseli

Wandiqhekez’ inkqayi wandigqiba,

UGqibuluntu wandigqumza zemk’ iingqondo.


Wandixangxath’ endixusha ndalixekexwa,

EnoXhokonxudushe noXhaphigazi oogxa bakhe. 

Ndaxhathalaza ndixhathisa ndixakiwe

Ndaxhatshazwa Xhamela ndancama,

NguXhokonxudushe no Xhaphigazi bexhobile.


Ndaba ngacenga ndicel’ amancedo,

Ndizam’ amacebo ndicing’ ukuphuncula

Sendicinga noCikizwa inci ka Ncibana

Eyasinda cebetshu beceb’ ukuyicima,

Yazinceda ngokuchwechwa igcagca necawa.


Ngoku ndilidlakadlaka elidlala ngodaka,

Nasebusika kubanda ndixovul’ udaka.

Ndenziwa ngoGqibuluntu owandifaka koludaka

Wandihlub’ isidima ndalahlwa nguThandeka,

Ngoku ndiphelile ndilindwe lidlaka.


Lumkelan’ uGqibuluntu uyasiphalaza isizwe,

Singaphela sithi nya sayeka angqiyaze.

Sibhangazeke sithi saa savuma adakase,

UGqibuluntu uxhokonx’ udushe kubhobhoz’ igazi.

Mawethu utywala ngumbulala-zwe.


Ndandiba ndiphilile kanti ndinxilile,

Ndisithi ndizinzile kanti sezimkile.

Ndiqhathwa butywala buzalis’ ibhotile.

Ndikhumsha amagama kukhal’ abantwana,

Ndiwabiza potyo-potyo kuncwin’ amakhumsha.


Imfundo sisixhobo sikhusel’ amagwala,

Neziyalo ngokwazo zixhobis’ amakrwala.

Ndabalek’ ezonto ndagcagca notywala,

Iinkani kukufa buzani kwabadala.


Ndaphum’ inkenkebula yeduma,

Ndibalek’ ulwazi ngenxa yokungazi.

Ndisithi ndiyazi nangona ndingazi.

Ngoku ndiyazi ukuba anadazi,

Kwaye ndifundile kubi ukungazi.


3. Iinzalelwane


Zininzi ziyaziwa, 

Ziyakuthanda nokwaziwa. 

Azikuthand' ukuphikiswa,

 Azikufun' ukusikiswa. 

Azingeyikhwel' inqwelo, 

Ingaqhutywa ngesiqhelo.

Zisoloko zikhwiniza

Zikhuz’ ukugqwidiza, 

'Soloko zikhalaza, 

Zibon' ukubhatyaza.


Emakhaya ziyabhoxa, 

Ekuhlaleni ziyaporha.

Etyalikeni ziyakhonya, 

Eluchukwini ziyakhonza.

Sisikhwele siyagquba,

Ngabantwana bomgquba.

Zabakho ngaphambili,

Zaz' umva nomphambili.

Zinjalw' iinzalelelwane,

Azihleki nampukane.


Ziphila kabuhlungu, 

Kubomi obunkungu. 

Kwinkonzo yobudenge, 

Yeenzalelwan' ezizidenge. 

Ngumona ophambili, 

Kubulaw' umngeneleli. 

Ubuvila buqatsele, 

Ukugxeka kongamele. 

Ukuncoma yinkankulu,

 Ukunconywa yintw' enkulu.


Makube luxolo,

Kugudlwane imiqolo. 

Kumenyw' impiliswano, 

Kusuduk' impikiswano,

Kulomzi wabantu,

Kuphile wonke umntu. 

Umanyano yintsebenziswano, 

Kuqhogwene ngenkuthazwano.

Kofikayo nozelelweyo,

Bangachubani bachukelane.


 
 

A quarterly arts magazine with a special emphasis on contemporary South African literatures.​

© 2024 Kotaz

All rights reserved

Copyright is held by

individual contributors 

Kotaz
P.O. Box 63
New Brighton 6200
Port Elizabeth

imbizo.arts@gmail.com

bottom of page